در نشست خبری مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی مطرح شد
خبرنگار: امیر رستمی
از جهیزیه انتخابی تا درآمد خورشیدی؛ مدل جدید توانمندسازی مددجویان در خراسان رضوی
به گزارش رخداد پرس، رضا سلمآبادی، مدیرکل کمیته امداد امام خمینی(ره) خراسان رضوی، در نشست خبری با اصحاب رسانه، مجموعهای از برنامههای این نهاد برای حمایت و توانمندسازی خانوادههای تحت پوشش را تشریح کرد؛ برنامههایی که نشان میدهد حمایت از خانوادههای نیازمند تنها به پرداخت مستمری و کمکهای مقطعی محدود نیست و در بخشهایی به سمت ایجاد درآمد، اشتغال و دارایی مولد حرکت کرده است.
جهیزیهای که انتخابش با خود مددجو است
یکی از نکات قابل توجه در توضیحات مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی، تغییر شیوه تأمین جهیزیه بود؛ بهگونهای که در مدلهای جدید، اعتبار حمایتی در اختیار خانواده واجد شرایط قرار میگیرد و مددجو میتواند کالاهای مورد نیاز خود را انتخاب کند.
در این شیوه، خانواده دریافتکننده حمایت صرفاً یک سبد ثابت از کالا دریافت نمیکند، بلکه میتواند نوع کالا و برند مورد نیاز خود را تا سقف اعتبار تعیینشده انتخاب کند.
وقتی اشتغال مددجو، کارفرما را هم وارد میدان میکند
بخش دیگری از برنامههای کمیته امداد خراسان رضوی به ایجاد اشتغال از مسیر ارتباط مستقیم مددجو با کارفرما اختصاص دارد.
بر اساس توضیحات مطرحشده در نشست، اگر کارفرمایی فردی از مددجویان کمیته امداد را به کار بگیرد و اشتغال او، بیمه و پرداخت حقوق وی برای مدت مشخصی مستند شود، امکان بهرهمندی کارفرما از تسهیلات حمایتی فراهم میشود.
در این مدل، حمایت فقط به پرداخت تسهیلات به مددجو محدود نمیشود؛ بلکه کارفرما نیز به بخشی از فرآیند توانمندسازی تبدیل میشود تا فرد تحت حمایت به شغل واقعی، درآمد و سابقه بیمهای دست پیدا کند.
پنل خورشیدی؛ وقتی پشتبام خانه به منبع درآمد تبدیل میشود
یکی از بخشهای قابل توجه برنامههای توانمندسازی کمیته امداد، استفاده از انرژی خورشیدی برای ایجاد درآمد پایدار خانوادههای تحت حمایت است.
در این مدل، پنل خورشیدی صرفاً یک تجهیزات انرژی نیست؛ بلکه میتواند برای خانواده به یک دارایی مولد و منبع درآمد تبدیل شود.
اجرای این طرح نیز متناسب با شرایط خانوادهها میتواند در قالب نیروگاههای کوچک خانگی یا ساختگاههای تجمیعی انجام شود؛ بنابراین خانوادهای که امکان نصب پنل روی پشتبام خود را ندارد، الزاماً از ظرفیت این طرح کنار گذاشته نمیشود.
چرا برای همه مددجویان یک نسخه واحد وجود ندارد؟
شرایط اقتصادی و امکانات هر خانواده متفاوت است؛ یک خانواده ممکن است زمین یا پشتبام مناسب داشته باشد و خانوادهای دیگر چنین ظرفیتی نداشته باشد.
همین تفاوت باعث میشود مدل توانمندسازی برای همه یکسان نباشد و نوع خدمت با شرایط خانوار، ظرفیت اقتصادی، توانایی اشتغال و امکان ایجاد درآمد برای آن خانواده متناسب شود.
مسکن و زمین؛ حلقه تکمیلکننده توانمندسازی
توانمندسازی اقتصادی خانواده بدون توجه به مسکن نمیتواند به نتیجه کامل برسد.
خانوادهای که به درآمد پایدار میرسد اما بخش قابل توجهی از درآمد خود را صرف اجاره مسکن میکند، همچنان با فشار اقتصادی مواجه است.
از این رو، حمایتهای کمیته امداد در حوزه مسکن، تأمین زمین، ساخت واحد مسکونی و پرداخت تسهیلات و کمکهای بلاعوض را نیز میتوان بخشی از فرآیند توانمندسازی دانست.
خودکفایی همیشه به معنی قطع فوری حمایت نیست
سلمآبادی درباره مفهوم خودکفایی نیز توضیح داد که رسیدن یک خانواده به درآمد شغلی، لزوماً به معنای پایان فوری همه حمایتها نیست.
ممکن است یک خانواده از نظر حوزه اشتغال به درآمد مورد نظر رسیده و خودکفا محسوب شود، اما به دلیل بیماری یکی از اعضای خانواده یا وجود هزینههای سنگین درمانی همچنان نیازمند حمایت باشد.
بر اساس آمار ارائهشده در نشست، حدود ۴۲۰ خانواده در سال گذشته از مسیر اشتغال به خودکفایی رسیدهاند.
چرا برخی افراد دیگر مشمول حمایت نمیشوند؟
یکی از تغییرات مهم در فرآیند ارائه خدمات، حرکت به سمت سامانهای شدن شناسایی و ارزیابی خانوادهها است.
در این فرآیند، کد ملی و اطلاعات ثبتشده خانوار نقش مهمی در بررسی شرایط فرد و خانواده دارد و برخورداری از خدمات صرفاً بر مبنای مراجعه یا درخواست فرد تعیین نمیشود.
به این ترتیب، ممکن است فردی در گذشته با شرایط و سازوکار متفاوتی از خدمات استفاده کرده باشد، اما با تغییر ضوابط و سامانهای شدن ارزیابیها، ادامه برخورداری او از برخی خدمات نیازمند بررسی مجدد باشد.
مشارکت مردم؛ بیش از ۳۰ درصد رشد کرد
در بخش دیگری از نشست، مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی از رشد بیش از ۳۰ درصدی میانگین کمکهای مردمی در سرفصلهای مختلف نسبت به سال گذشته خبر داد.
خراسان رضوی از استانهای برتر کشور در حوزه مشارکتهای مردمی است و در برخی حوزهها نیز جایگاه نخست کشور را دارد.
خیران میتوانند نیت و محل هزینهکرد کمک را انتخاب کنند
یکی از ظرفیتهای مورد اشاره در نشست، امکان انتخاب نوع نیت و محل هزینهکرد کمک توسط مردم است.
این امکان به خیران اجازه میدهد کمک خود را با نیت مشخص در اختیار کمیته امداد قرار دهند تا منابع در همان مسیر تعیینشده هزینه شود.
کمک مردم برای هزینههای اداری نیست
در توضیحات مدیرکل کمیته امداد خراسان رضوی همچنین بر تفکیک منابع مردمی از هزینههای مدیریتی و اجرایی تأکید شد.
این موضوع از منظر اعتماد عمومی اهمیت دارد؛ چرا که خیران انتظار دارند کمکهایی که با نیت حمایت از نیازمندان پرداخت میکنند، در همان مسیر هزینه شود.
بر همین اساس، استفاده از کمکهای مردمی برخلاف نیت تعیینشده، تخلف محسوب میشود و منابع خیران باید در چارچوب هدفی که برای آن پرداخت شدهاند، به جامعه هدف برسند.
از «کمک گرفتن» تا «درآمد داشتن»
مجموع این برنامهها تصویری متفاوت از مدل حمایت کمیته امداد ارائه میکند؛ مدلی که در آن جهیزیه انتخابی، اشتغال مددجو، مشوق کارفرما، نیروگاه خورشیدی، مسکن، زمین و مشارکت هدفمند خیران در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
در این رویکرد، هدف تنها افزایش میزان کمکهای پرداختی نیست؛ بلکه تلاش میشود خانوادههای تحت حمایت با استفاده از ظرفیتهای اشتغال، تسهیلات و داراییهای مولد، به سمت درآمد پایدار، استقلال اقتصادی و کاهش تدریجی وابستگی به حمایتهای مستقیم حرکت کنند؛ مسیری که در کنار افزایش مشارکتهای مردمی، میتواند الگوی تازهای از خدمترسانی و توانمندسازی اجتماعی در خراسان رضوی رقم بزند.
تهیه و تنظیم: امیر رستمی