در نشست خبری استاندار خراسان رضوی در مشهد مطرح شد
خبرنگار: امیر رستمی
مظفری: بحران آب مشهد از بحران عبور کرده و به «فاجعه» رسیده است؛ مطالبه آب از افغانستان برای یک میلیون مهاجر
به گزارش رخداد پرس، غلامحسین مظفری، استاندار خراسان رضوی، در نشست خبری هفته دولت که در بیمارستان امام رضا(ع) مشهد برگزار شد، درباره یکی از جدیترین چالشهای پیشروی مشهد و خراسان رضوی یعنی وضعیت منابع آب، سخنانی صریح و هشداردهنده مطرح کرد و گفت شرایط آبی استان از مرحله بحران عبور کرده و در برخی مناطق با وضعیتی فاجعهبار مواجه هستیم.
مظفری با اشاره به قرار گرفتن خراسان رضوی در منطقهای خشک و نیمهخشک اظهار کرد: منابع آب استان محدود است و برداشتهایی که طی سالهای گذشته از منابع زیرزمینی انجام شده، بسیار بیش از ظرفیت مجاز بوده است.
وی با بیان اینکه سفرههای آب زیرزمینی طی میلیونها سال شکل گرفتهاند، افزود: این منابع در طول چند دهه در حال تخلیه هستند و شکافهای ایجادشده در بسیاری از مناطق، نشاندهنده عمق مسئله آب در استان است.
سد دوستی عملاً از مدار اصلی تأمین آب مشهد خارج شده است
استاندار خراسان رضوی در بخش مهمی از سخنان خود به وضعیت سد دوستی پرداخت و گفت این سد که یکی از مهمترین منابع تأمین آب مشهد بوده، عملاً از مدار اصلی تأمین آب خارج شده است.
به گفته مظفری، سد دوستی با ظرفیت حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب، در گذشته نقش مهمی در تأمین آب مشهد داشته، اما کاهش ورودی آب به این مخزن، شرایط را بهشدت تغییر داده است.
وی یکی از عوامل مؤثر در این وضعیت را کاهش جریان هریرود و احداث سد در مسیر این رودخانه در افغانستان عنوان کرد و گفت این موضوع مستقیماً بر میزان آبی که میتواند به سد دوستی برسد اثر گذاشته است.
مطالبه صریح استاندار از افغانستان برای آب مشهد
مظفری در بخش دیگری از اظهارات خود از رایزنی مستقیم با مسئولان دولت افغانستان خبر داد و گفت در سفر به کابل، موضوع آب را بهصورت صریح با رئیسالوزرای افغانستان مطرح کرده است.
وی خطاب به مسئولان افغانستان اظهار کرده است که ایران در مشهد میزبان جمعیت قابل توجهی از اتباع افغانستانی است و انتظار میرود در مقابل این میزبانی و همکاری، برای تأمین آب نیز همکاری صورت گیرد.
استاندار خراسان رضوی در این زمینه گفت: اگر به اندازه آب مورد نیاز افغانستانیهای ساکن مشهد آب تأمین شود، بخش مهمی از مشکل آب مشهد قابل حل خواهد بود.
مظفری تعداد افغانستانیهای ساکن مشهد را حدود یک میلیون نفر اعلام کرد و گفت بخشی از این جمعیت بهصورت رسمی و بخشی نیز غیررسمی در مشهد حضور دارند.
وی با اشاره به وجود منابع آبی در افغانستان افزود: انتظار خراسان رضوی این است که برای استمرار و توسعه همکاریهای دو کشور، در موضوع آب نیز همکاری متقابل شکل بگیرد.
سد افغانستانی در مسیر هریرود؛ نگرانی درباره حقابه ایران
مظفری با اشاره به احداث سد در افغانستان و تأثیر آن بر جریان هریرود، بر ضرورت پیگیری موضوع حقابه ایران تأکید کرد.
وی گفت موضوع آب تنها یک مسئله داخلی نیست و برای خراسان رضوی، دیپلماسی آب با افغانستان اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
استاندار خراسان رضوی همچنین با اشاره به رایزنیهای انجامشده توسط وزارت امور خارجه و سایر دستگاههای مسئول، تأکید کرد که موضوع آب باید با نگاه اجرایی و به دور از تشریفات صرف دنبال شود؛ چراکه مسئله مستقیماً با زندگی مردم مشهد و آینده این شهر ارتباط دارد.
فقط مذاکره کافی نیست؛ چند مسیر برای نجات آب مشهد
مظفری تأکید کرد حل مسئله آب مشهد صرفاً به یک منبع یا یک پروژه وابسته نیست و باید مجموعهای از راهکارها بهصورت همزمان دنبال شود.
وی اصلاح الگوی مصرف، استفاده از پساب، جایگزینی پساب در بخش کشاورزی، پیگیری حقابه هریرود و اجرای طرحهای انتقال آب را از جمله مسیرهای پیشروی استان عنوان کرد.
استاندار خراسان رضوی در عین حال گفت یکی از نقاط قوت مشهد، عملکرد مناسب در مدیریت مصرف و کنترل شبکه آب است و این شهر از نظر سرانه مصرف در زمره شهرهای کممصرف قرار دارد.
هشدار درباره ادامه برداشت از سفرههای زیرزمینی
مظفری با انتقاد از تصور وجود منابع فراوان آب در استان گفت باید تصور «فراوانی آب» کنار گذاشته شود.
وی تأکید کرد: اگر منابع محدود موجود به شکل صحیح مدیریت نشوند، مسئله آب میتواند به یکی از جدیترین تهدیدهای توسعه خراسان رضوی تبدیل شود.
او وضعیت فعلی را نتیجه مجموعهای از عوامل دانست و گفت اصلاح شرایط نیازمند تصمیمهای سخت، تغییر الگوی مصرف و استفاده از منابع جایگزین است.
نگاه فراملی به تأمین آب مشهد
استاندار خراسان رضوی تأکید کرد که برای تأمین آب مشهد باید نگاهی فراتر از مرزهای جغرافیایی استان داشت.
مظفری گفت مجموعه اقدامات در دست پیگیری است تا منابع جدیدی برای تأمین آب مشهد ایجاد شود و وابستگی به یک منبع خاص کاهش پیدا کند.
وی در عین حال بر ضرورت ادامه همکاریهای بینالمللی و منطقهای در حوزه آب تأکید کرد.
یک هشدار که نباید از کنار آن گذشت
اظهارات استاندار خراسان رضوی درباره آب، در این نشست صرفاً یک گزارش عملکرد نبود؛ بلکه تصویری از تغییر ماهیت مسئله آب مشهد ارائه کرد؛ شهری که از یک سو با کاهش منابع سطحی و خروج عملی سد دوستی از مدار اصلی تأمین آب مواجه است و از سوی دیگر، سفرههای زیرزمینی آن نیز تحت فشار برداشتهای چند دهه گذشته قرار گرفتهاند.
از این منظر، مهمترین بخش سخنان مظفری نه صرفاً اعلام خروج سد دوستی از مدار، بلکه تأکید بر عبور وضعیت آب از «بحران» به مرحلهای بسیار جدیتر و ضرورت حرکت همزمان در مسیر دیپلماسی آب، مدیریت مصرف و تأمین منابع جایگزین بود.
تهیه و تنظیم: امیر رستمی | رخداد پرس