رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی و ایمنی غذایی دامپزشکی استان تشریح کرد
از گاوداری تا کارخانه؛ نظارت دامپزشکی بر ۱۱۷ مرکز جمع‌آوری شیر در خراسان رضوی
به گزارش رخداد پرس، سلامت شیر خام تنها به کیفیت محصول در زمان عرضه محدود نمی‌شود و رعایت الزامات بهداشتی در گاوداری‌ها، مراکز جمع‌آوری و مسیر انتقال به کارخانه‌های لبنی را نیز در بر می‌گیرد؛ زنجیره‌ای که دامپزشکی خراسان رضوی بر مراحل مختلف آن نظارت می‌کند.
رضا افشاریان، رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی و ایمنی غذایی اداره‌کل دامپزشکی خراسان رضوی، با اشاره به فعالیت حدود ۱۱۷ مرکز جمع‌آوری شیر و ۸۰ کارخانه لبنی در استان گفت: نظارت دامپزشکی از گاوداری‌های شیری آغاز می‌شود و مراحل جمع‌آوری، حمل و انتقال شیر خام تا دریافت و فرآوری آن در کارخانه‌های لبنی را شامل می‌شود.
وی افزود: مسئولان فنی بهداشتی مستقر در گاوداری‌ها، مراکز جمع‌آوری شیر و کارخانه‌های لبنی، رعایت ضوابط بهداشتی را بررسی می‌کنند و در صورت مشاهده نواقص یا موارد عدم انطباق، برای پیگیری و رفع آنها اقدام می‌شود.
دوره پرهیز دارویی؛ یکی از حلقه‌های مهم سلامت شیر
افشاریان با تأکید بر ضرورت رعایت ضوابط مصرف داروهای دامپزشکی در گاوداری‌های شیری اظهار کرد: رعایت دوره پرهیز دارویی نقش مهمی در پیشگیری از ورود باقیمانده داروها و آنتی‌بیوتیک‌ها به شیر و فرآورده‌های لبنی دارد.
به گفته وی، صدور گواهی حمل بهداشتی با رعایت الزامات مربوط، از جمله دوره پرهیز دارویی، ارتباط دارد و کنترل این موضوع از بخش‌های مهم نظارت بر تولید شیر خام است.
زنجیره سرد از دوشش تا کارخانه
رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی و ایمنی غذایی اداره‌کل دامپزشکی خراسان رضوی، حفظ زنجیره سرد را از دیگر الزامات بهداشتی دانست و گفت: شیر پس از دوشش باید در شرایط بهداشتی مناسب نگهداری شود و هنگام انتقال از گاوداری به مرکز جمع‌آوری و از آنجا به کارخانه لبنی، شرایط دمایی تعیین‌شده رعایت شود.
وی افزود: استفاده از مخازن مناسب و بهداشتی، خودروهای حمل مجهز و کنترل دمای شیر در مراحل مختلف انتقال، در حفظ کیفیت محصول و جلوگیری از افزایش بار میکروبی آن اهمیت دارد.
آزمایش شیر خام برای بررسی آلودگی‌ها و آلاینده‌ها
افشاریان با اشاره به بازدیدهای دوره‌ای کارشناسان شبکه‌های دامپزشکی از واحدهای تحت نظارت بیان کرد: در این بازدیدها، وضعیت بهداشتی تولید و نگهداری شیر، تجهیزات و مخازن، نحوه جمع‌آوری و حمل، رعایت زنجیره سرد و ضوابط مصرف داروهای دامپزشکی بررسی می‌شود.
وی ادامه داد: در چارچوب برنامه‌های نظارتی، از شیر خام نمونه‌برداری و نمونه‌ها برای بررسی‌های تخصصی به آزمایشگاه‌های مربوط ارسال می‌شوند.
به گفته افشاریان، این آزمایش‌ها شامل بررسی تقلبات احتمالی در شیر، شاخص‌های میکروبی، آلودگی‌های میکروبی و آفلاتوکسین است. همچنین با توجه به نوع نمونه و در چارچوب برنامه‌های مصوب، باقیمانده سموم و سایر آلاینده‌های مورد نظر بررسی می‌شود.
وی افزود: برنامه‌های پایش باقیمانده داروها و سموم در چارچوب ضوابط و برنامه‌های ابلاغی و تکالیف مرتبط با قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت کشور دنبال می‌شود و در صورت مشاهده نتایج نامنطبق، موضوع مورد بررسی قرار می‌گیرد و اقدامات اصلاحی و قانونی لازم انجام می‌شود.
دامپزشکی: تخلف یک محصول به معنای ناسالم بودن همه لبنیات نیست
افشاریان با تأکید بر اینکه سلامت شیر به رعایت مجموعه‌ای از الزامات در سراسر زنجیره تولید و انتقال وابسته است، تصریح کرد: سلامت دام، کنترل بیماری‌های مشترک انسان و دام، رعایت دوره پرهیز دارویی، اصول بهداشتی تولید و جمع‌آوری، حفظ زنجیره سرد و نظارت‌های میدانی و آزمایشگاهی، در کاهش مخاطرات بهداشتی نقش دارند.
وی خاطرنشان کرد: مشاهده یک تخلف یا طرح گزارش درباره محصولی خاص، به معنای ناسالم بودن همه شیرها و فرآورده‌های لبنی موجود در بازار نیست. هر مورد باید بر اساس شواهد، نتایج آزمایشگاهی و ضوابط مربوط بررسی شود و در صورت احراز تخلف، اقدامات لازم مطابق مقررات انجام گیرد.
توصیه به خرید لبنیات از مراکز معتبر
رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی و ایمنی غذایی اداره‌کل دامپزشکی خراسان رضوی از شهروندان خواست شیر و فرآورده‌های لبنی را از مراکز معتبر تهیه کنند و به تاریخ مصرف، شرایط نگهداری و اطلاعات درج‌شده روی بسته‌بندی توجه داشته باشند.
وی با اشاره به احتمال وجود عوامل بیماری‌زا در شیر خام، مصرف شیر پاستوریزه تولیدشده و نگهداری‌شده مطابق ضوابط را توصیه کرد.
افشاریان همچنین سامانه پاسخگویی ۱۵۱۲ دامپزشکی را راه ارتباطی شهروندان برای گزارش موارد مشکوک در حوزه وظایف دامپزشکی دانست و گفت: مردم می‌توانند فعالیت مراکز غیرمجاز یا موارد مشکوک به تخلفات بهداشتی در زمینه فرآورده‌های خام دامی را از طریق این سامانه گزارش کنند تا بررسی و پیگیری لازم انجام شود.
تهیه و تنظیم: امیر رستمی